أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
159
آثار الباقيه ( فارسى )
اشك بن اشك / كه / 38 شاپور بن اشك / ل / 68 بهرام بن شاپور / نا / 119 نرسى بن بهرام / كه / 144 هرمز بن نرسى / م / 184 بهرام بن هرمز / ه / 189 هرمز / ز / 196 فيروز بن هرمزد / ك / 216 نرسى بن فيروز / ل / 246 اردوان / ك / 266 اختلاف در تواريخ اشكانيان و بدست آوردن مدت صحيح سلطنت آنان از مقايسهى اين جدولها با يكديگر در اين قسم تاريخ كه نقل شد اختلافى حاصل مىشود زيرا يك طرف اين تاريخ يعنى طرف متقدم آن غلبه اسكندر بر ايران است و طرف متأخر آن قيام اردشير بن بابك است و بيرون آوردن سلطنت را از دست اشكانيان و هر دو طرف بر ما معلوم است و محل اتفاق ، پس ميانه آن براى ما مجهول نخواهد ماند آرى از روى قياس عقلى نمىتوان مدت پادشاهى هريك از اشكانيان و ديگر ملوك طوايف و كميت عدد اشخاصى را كه به سلطنت قيام كردند دانست چه ، اين قبيل موضوعات را تنها از راه نقل بايد فهميد و در نقل هم ديديم كه چه اختلافاتى موجود است پس ناچار بايد در تصحيح مدت قسم ثانى تا حدى كه مىتوان كوشش نمود . گوييم ، آنچه جاى اتفاق و بديهى است اين است كه تاريخ اسكندر در سالى كه يزدگرد به شاهى نشست نهصد و چهل و سه سال بود و ما اين موضوع را كه قابل هيچ شك و ترديدى نيست اصل مسلم و معيار قرار مىدهيم كه ديگر اقوال را به آن بسنجيم .